Η Ψυχική ισορροπία των γονιών μετά τον ερχομό του παιδιού
Η γέννηση ενός παιδιού φέρνει χαρά, αγάπη και νέες εμπειρίες. Ταυτόχρονα όμως αλλάζει βαθιά τη ζωή των γονιών και τον τρόπο που βλέπουν τον εαυτό τους. Η μετάβαση στη γονεϊκότητα δεν αφορά μόνο πρακτικές αλλαγές στην καθημερινότητα αλλά αποτελεί και μια σημαντική ψυχολογική μεταμόρφωση που χρειάζεται χρόνο, προσαρμογή και φροντίδα. Η ψυχική υγεία γονέων επηρεάζεται σημαντικά σε αυτή τη νέα φάση ζωής, ιδιαίτερα για τους νέους γονείς που προσπαθούν να βρουν ισορροπία ανάμεσα στις ανάγκες του παιδιού και του εαυτού τους.
Στις πρώτες εβδομάδες μπορεί και μήνες, η αϋπνία, η συνεχής εγρήγορση και η ευθύνη για έναν νέο άνθρωπο γίνονται μέρος της καθημερινότητας. Πολλοί γονείς βιώνουν κόπωση, αβεβαιότητα ή ακόμη και την αίσθηση ότι χάνουν ένα κομμάτι του εαυτού τους. Η γονεϊκή εξουθένωση και η ψυχική εξάντληση μπορεί να εμφανιστούν σταδιακά και να επηρεάσουν τη διάθεση, τη συγκέντρωση και τη σχέση γονέα παιδιού. Αυτές οι εμπειρίες είναι συχνές και φυσιολογικές. Δεν αποτελούν ένδειξη αποτυχίας στον γονεϊκό ρόλο, αλλά μέρος της προσαρμογής σε μια νέα πραγματικότητα.
Η ψυχική ισορροπία δεν αφορά μόνο τις έντονες ή ακραίες καταστάσεις, αλλά την καθημερινή δυνατότητα των γονιών να είναι παρόντες, να επικοινωνούν με το παιδί τους, να διαχειρίζονται την ένταση και να βρίσκουν χώρο για τον εαυτό τους. Η αυτοφροντίδα γονέων δεν μειώνει την αφοσίωση προς το παιδί. Αντιθέτως, οι γονείς που φροντίζουν τον εαυτό τους μπορούν να είναι πιο υπομονετικοί, πιο συνδεδεμένοι και πιο διαθέσιμοι συναισθηματικά, ενισχύοντας έτσι τη συναισθηματική ανάπτυξη παιδιού και τη συνολική οικογενειακή ζωή.
Ωστόσο, πολλοί γονείς αισθάνονται ότι πρέπει να τα καταφέρουν μόνοι τους. Οι κοινωνικές προσδοκίες, οι συμβουλές ειδικών και η εικόνα της «τέλειας οικογένειας» που συχνά προβάλλεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να ενισχύσουν την πίεση και τις γονεϊκές ενοχές. Στη σύγχρονη πραγματικότητα, οι γονείς συχνά βρίσκονται ανάμεσα σε αντικρουόμενες απαιτήσεις και προσπαθούν να ανταποκριθούν σε πολλούς ρόλους ταυτόχρονα.
Η ψυχολογία γονέων, όμως, μας υπενθυμίζει κάτι σπουδαίο, ότι οι ενοχές δεν είναι απαραίτητα ένδειξη αποτυχίας, αλλά ένδειξη εμπλοκής. Ο γονιός που νοιάζεται είναι και εκείνος που αμφιβάλλει, που αναρωτιέται αν κάνει αρκετά ή αν κάνει τα πράγματα σωστά.
Σε αυτό το πλαίσιο, η αναγνώριση των δυσκολιών και η αναζήτηση στήριξης δεν αποτελούν ένδειξη αδυναμίας, αλλά βασικό στοιχείο μιας υγιούς οικογενειακής ζωής. Όταν οι γονείς μοιράζονται το βάρος και στηρίζονται μεταξύ τους ή στο κοινωνικό τους δίκτυο, δημιουργείται ένα πιο ισορροπημένο οικογενειακό περιβάλλον, μέσα στο οποίο επωφελούνται τόσο οι ίδιοι όσο και τα παιδιά. Η στήριξη οικογένειας αποτελεί βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της ψυχικής ισορροπίας και της υγιούς γονεϊκότητας.
Η Παγκόσμια Ημέρα Γονέων αποτελεί μια υπενθύμιση ότι η φροντίδα δεν αφορά μόνο το παιδί, αλλά και τους ανθρώπους που το φροντίζουν καθημερινά. Είναι μια ευκαιρία να μετατοπίσουμε το βλέμμα από την τελειότητα προς την παρουσία από το «κάνω αρκετά;» στο «είμαι παρών ή παρούσα;» από το «τα κάνω σωστά;» στο «σχετίζομαι αυθεντικά;».
Ο παιδοψυχίατρος και ψυχαναλυτής Donald Winnicott μίλησε για τον «αρκετά καλό γονέα» και όχι για τον τέλειο. Πρόκειται για τον γονιό που κάνει λάθη αλλά μπορεί να τα αναγνωρίσει, που κουράζεται, θυμώνει ή αμφιβάλλει, αλλά παραμένει παρών. Μέσα από αυτή τη σχέση το παιδί βρίσκει ένα ασφαλές πλαίσιο στο οποίο μπορεί να αναπτυχθεί συναισθηματικά.
Γιατί τελικά, αυτό που θυμάται ένα παιδί δεν είναι οι τέλειες απαντήσεις ή οι άψογες επιλογές αλλά η αίσθηση ότι είχε έναν γονιό που το έβλεπε, το άκουγε και μπορούσε να αντέξει τα συναισθήματά του.
Μαρία Παπαδοπούλου
Ψυχολόγος
https://thegeniusfifi.com/psychologists/
